Nếu một linh kiện máy tính từng được xem là thứ liên tục rẻ đi lại tăng giá nhanh hơn nhiều tài sản đầu tư trong một năm, đây chỉ là cú sốc tạm thời hay là dấu hiệu thị trường phần cứng đã bước sang một chu kỳ hoàn toàn khác?
Giá RAM thực sự đang tăng rất mạnh, nhưng con số lan truyền kiểu RAM 16 GB từ 108 USD lên 572 USD và tăng 600% cần được hiểu chính xác. Theo dữ liệu PCPartPicker được Tom’s Hardware phân tích ngày 17/08/2026, mức 108 USD lên 572 USD thực tế thuộc nhóm DDR5-6000 2 x 16 GB, tức bộ kit tổng dung lượng 32 GB. Tính theo hai mức giá được công bố, giá tăng khoảng 429%, tương đương mức giá mới cao gấp khoảng 5,3 lần giá cũ, chứ không phải tăng 600%.
Cấu hình DDR5 theo dữ liệu PCPartPicker Tháng 8/2025 Tháng 8/2026 Mức tăng
DDR5-4800 2 x 16 GB khoảng 2,36 triệu VND khoảng 11,12 triệu VND 372%
DDR5-5200 2 x 16 GB khoảng 2,62 triệu VND khoảng 12,56 triệu VND 380%
DDR5-5600 2 x 16 GB khoảng 3,04 triệu VND khoảng 13,82 triệu VND 355%
DDR5-6000 2 x 16 GB khoảng 2,83 triệu VND khoảng 14,97 triệu VND 429%
DDR5-5600 2 x 32 GB khoảng 5,00 triệu VND khoảng 29,26 triệu VND 485%
DDR5-6000 2 x 32 GB khoảng 5,81 triệu VND khoảng 33,29 triệu VND 473%
Các mức quy đổi trên sử dụng tỷ giá bán USD của Vietcombank khoảng 26.170 VND một USD được ghi nhận ngày 03/10/2026 và chỉ nhằm giúp hình dung quy mô giá, không phải giá RAM bán lẻ tại Việt Nam.
Riêng với RAM laptop DDR5 SO-DIMM, diễn biến cũng rất mạnh. Trong bản cập nhật lộ trình chính thức năm 2026, XMG cho biết giá RAM laptop đã tăng gần 5 lần so với mức thấp nhất kể từ tháng 8/2025. XMG giải thích giá bán của hãng phản ánh trực tiếp giá mua linh kiện và cảnh báo RAM, SSD, VRAM cùng nhiều linh kiện điện tử khác đều chịu áp lực tăng chi phí.
Đến tháng 9/2026, thông tin từ Schenker Technologies và thương hiệu XMG được nhiều nguồn công nghệ độc lập dẫn lại cho thấy giá thị trường của một số mẫu DDR5 SO-DIMM đại diện đã gần gấp sáu lần mức tháng 7/2025. Việc này khiến nhiều laptop XMG và Schenker phải tăng giá, trong đó phần lớn mẫu tăng khoảng 100 đến 150 euro và SCHENKER KEY 18 Pro tăng 300 euro. Đây là mức tăng được XMG ghi nhận trên các sản phẩm và nguồn cung mà doanh nghiệp theo dõi, không nên diễn giải thành mọi thanh RAM DDR5 trên toàn thế giới đều tăng đúng sáu lần.
Nguyên nhân lớn nhất nằm ở sự thay đổi cấu trúc nhu cầu bộ nhớ. Các trung tâm dữ liệu AI cần lượng DRAM rất lớn và đặc biệt ưu tiên HBM cùng bộ nhớ máy chủ có giá trị cao. Khi các nhà sản xuất dành nhiều năng lực sản xuất tiên tiến hơn cho máy chủ và AI, nguồn cung dành cho PC và thiết bị tiêu dùng bị siết lại. TrendForce ngày 30/09/2026 cho biết các nhà cung cấp DRAM tiếp tục ưu tiên công suất tiến trình tiên tiến cho sản phẩm máy chủ hiệu năng cao, khiến thị trường vẫn thiếu cung. TrendForce dự báo giá hợp đồng DRAM truyền thống trong quý IV/2026 tiếp tục tăng khoảng 10 đến 15% so với quý trước, còn NAND Flash tăng khoảng 15 đến 20%.
Dữ liệu thị trường của TrendForce cũng cho thấy đến ngày 02/10/2026, DDR5 16Gb 4800 và 5600 có giá giao ngay trung bình khoảng 58 USD, trong khi thị trường PC DRAM tiếp tục ở trạng thái nguồn cung hạn chế. Đây là giá cấp linh kiện và thị trường giao ngay, không phải giá một thanh RAM 16 GB hoàn chỉnh bán cho người tiêu dùng, vì vậy không thể so trực tiếp với mức giá kit RAM tại cửa hàng.
Micron cũng xác nhận vấn đề không chỉ là một đợt tăng giá ngắn hạn. Trong cuộc công bố kết quả kinh doanh ngày 24/06/2026, CEO Micron Sanjay Mehrotra cho biết nhu cầu DRAM và NAND của toàn ngành tiếp tục vượt đáng kể nguồn cung và công ty dự kiến tình trạng cung cầu căng thẳng kéo dài qua năm 2027 do nhu cầu liên quan đến AI kết hợp với những giới hạn mang tính cấu trúc của nguồn cung.
Điều đáng chú ý là không chỉ RAM bị ảnh hưởng. XMG ghi nhận SSD, PCB, linh kiện điện tử, CPU, GPU và bộ nhớ đồ họa đều chịu áp lực chi phí. Khi RAM và SSD vốn chiếm một phần tương đối nhỏ trong giá thành máy tính tăng lên nhiều lần, các nhà sản xuất laptop khó có thể hấp thụ toàn bộ chi phí, đặc biệt đối với máy gaming và workstation sử dụng 32 GB, 64 GB hoặc 128 GB RAM.
Tuy nhiên, câu nói RAM tăng 600% sau một năm vẫn cần sử dụng thận trọng. Dữ liệu xác nhận một số nhóm DDR5 tăng khoảng 355 đến 485% trong 12 tháng, một số cấu hình đặc biệt tăng cao hơn rất nhiều, còn XMG ghi nhận giá một số DDR5 SO-DIMM laptop gần gấp sáu lần so với tháng 7/2025. Gấp sáu lần về mặt toán học tương ứng mức tăng khoảng 500%, không phải tăng 600%. Con số 600% nếu hiểu là mức tăng sẽ đồng nghĩa giá mới bằng bảy lần giá cũ.
Vì vậy, phần đáng chú ý nhất của câu chuyện không phải RAM có vượt chứng khoán, vàng hay tiền số hay không. Các loại tài sản này có cơ chế định giá hoàn toàn khác nhau và không thể so trực tiếp với giá một linh kiện. Điều đã được dữ liệu xác nhận là thị trường bộ nhớ năm 2026 đang trải qua một cú đảo chiều rất mạnh, khi nhu cầu AI và máy chủ giành công suất sản xuất với PC tiêu dùng, kéo giá DDR5 lên mức mà chỉ một năm trước rất khó tưởng tượng.
